Naar boven

Duurzaamheid

Biodiversiteit – een kans voor de landbouw

< Terug naar lijst
08.07.2020
Gezamenlijk proefproject van DMK en Bodensee-Stiftung met tien praktijkbedrijven succesvol afgerond

Biodiversiteit omvat alle levende wezens in hun verschillende habitats: in de bodem, in water en op het land. Deze biodiversiteit zorgt ervoor dat de natuur zijn vitale functies kan vervullen. In het kader van een DMK-pilotproject werden positieve en negatieve hotspots geïdentificeerd die een groot potentieel voor de melkveehouders laten zien.

Allereerst: het vakmanschap die boeren meebrengen uit hun dagelijkse werk komt de biodiversiteit op de bedrijven al ten goede. Biodiversiteit is geen eenrichtingsverkeer, maar een kans voor de landbouw om nieuwe wegen in te slaan en vraagstukken op het gebied van biodiversiteit aan te pakken. Zelfs kleine, gerichte maatregelen zijn belangrijke puzzelstukjes voor het grote geheel. Namens DMK bezocht de Bodensee-Stiftung, een particuliere milieu-en natuurbeschermingsorganisatie die zich intensief bezighoudt met onderwerpen als landbouw en klimaatbescherming, tien pilotbedrijven en onderzocht de huidige huidige status van biodiversiteitmet behulp van de speciaal ontwikkelde Biodiversity Performance Tool (BPT). Deze BPT gebruikt 78 indicatoren om de sterke en zwakke punten van bedrijven te meten. Elke indicator wordt beoordeeld op basis van vijf vragen in een stoplichtsysteem. Als een indicator rood is, heeft het bedrijf tekorten op het desbetreffende gebied. Groen duidt op een positieve invloed op de biodiversiteit. Deze inventarisatie ondersteunt bij de keuze van maatregelen om de biodiversiteit te verbeteren.

VOORDELEN VAN GMO-VRIJE VOEDING

De pilotbedrijven hebben door onder andere GMO-vrije melkproductie goede resultaten behaald. GMO-vrije voeding vermindert niet alleen de druk op de regenwouden en andere ecosystemen, maar ondersteunt ook de regionale voederproductie.

Momenteel neemt meer dan de helft van de DMK-boeren deel aan het GMO vrije programma. De Bodensee-Stiftung is ook positief overde teelt van vanggewassen. Ze voorzien de bodem van organisch materiaal tijdens de periode die anders vegeta-tievrij zou zijn en dragen bij aan de bescherming van het milieu, de bodem en het water door het verminderen van ongewenste effecten zoals bodemerosie en het uitspoelen van voedingsstoffen. Ook de documentatie van bemesting en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen werd positief beoordeeld. Met name de opslag en behandeling van gevaarlijke stoffen werd als “goed” beoordeeld.

BIODIVERSITEIT ALS KANS

Het project stelde ontwikkelingspotentieel vast, vooral op het gebied van biodiversiteit. Slechts één van de bedrijven teelt momenteel peulgewassen. Ze behoren tot een van de meest biodiverse plantenfamilies en kunnen stikstof uit de lucht vastleggen. Dit vermindert de behoefte aan minerale stikstof en CO2-uitstoot. In het algemeen wordt op basis van het onderzoek het gebruik van onderzaaien aanbevolen. Het is belangrijk leefruimte te creëren voor fauna en flora – ook voor bedreigde soorten – en daarmee de biodiversiteit te versterken.

Belangrijk voor diversiteit: onderzaai van maïs

MAATREGELEN VOOR MELKVEEBEDRIJVEN

Naast de reeds genomen maatregelen heeft de uitwisseling met de Bodensee-Stiftung effectieve stappen laten zien die een blijvende bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de biodiversiteit. Het kan dus een optie zijn om natte plekken, of waterranden onaangetast te laten, omdat ongebruikte graslanden belangrijke toevluchtsoorden zijn voor klein wild, vogels en insecten. Randen kunnen worden weggelaten, vooral op grote oppervlakken. Eventueel kunnen hier meerjarige bloemstroken worden aangebracht. Deze bloemstroken zijn geschikt om grote stukken onder te verdelen. Ze bieden ook een leefgebied en een voedingsbasis voor insecten en wilde dieren. Bovendien kunnen peulgewassen beter in weidegebieden worden geïntegreerd. Zo is klaver een waardevol eiwitbestanddeel. Klaver verbetert de bodemstructuur en legt stikstof vast. Daar staat tegenover dat het onderhoud van weideland met klaver iets complexer is. Op het gebied van onderzaaien kunnen klimaatdoelen en biodiversiteitsdoelen ook op een lijn worden gebracht met plantenteeltdoelen. Onderzaaien bij bijvoorbeeld maïs verbetert de bodemstructuur en voorkomt erosie. Dit kan ook een antwoord op droogte en tekort aan voer zijn. De inspanning wordt gecompenseerd door vele voordelen.

BLIK OP DE TOEKOMST

Uit de voltooide pilotstudie blijkt dat reeds beproefde maatregelen bijdragen tot de bevordering van de biodiversiteit. Delen van de landbouwproductie moeten echter worden verbeterd, waarbij altijd rekening moet worden gehouden met de individualiteit van elk bedrijf. In de toekomst zal de focus liggen op het aanwijzen van onbenutte kansen en het formuleren van gemeenschappelijke doelen van landbouw en biodiversiteit om goed gebruik te maken van synergie-effecten.

Specifieke maatregelen om de biodiversiteit te vergroten:

     

  • peulgewassen in grasland
  •  onderzaai in de maïs
  • creëren / onderhouden van akkerranden
  • aanleg van bloemstroken
  • GMO-vrij
  •  

Meer artikelen

Meer nieuws op het gebied van producten & innovaties